Ćwiczenia grafomotoryczne wpływają na wszystkie zmysły dziecka. Zajęcia manualne i ćwiczenia graficzne można wykonywać z prawidłowo rozwijającymi się dziećmi, by ułatwić im w przyszłości proces nauki pisania w szkole. Jednak tego typu ćwiczenia polecane są także dla dzieci z różnego rodzaju zaburzeniami, np. z grupy ryzyka dysleksji, z zaburzeniami integracji sensorycznej, z zaburzeniami manualnymi czy z zaburzeniami manualnymi czy zaburzeniami w zakresie napięcia mięśniowego.

 

Ćwiczenia grafomotoryczne kształcą:

  • koordynację wzrokowo – ruchową,
  • rozwijają motorykę rąk,
  • kształcą prawidłowy uchwyt narzędzia graficznego,
  • regulują napięcie mięśniowe,
  • utrwalają nawyki ruchowe związane z kierunkiem pisania
  • kształcą orientację w przestrzeni.

Niewłaściwa technika wykonania czynności grafomotorycznych jest przyczyną niskiego poziomu graficznego pisma i rysunku. Dziecko nie nadąża za grupą, szybko męczy się i zniechęca. Z czasem rodzi się w dziecku niechęć do wszelkich zajęć grafomotorycznych. To zaś jest wyrazem wtórnych zaburzeń emocjonalno – motywacyjnych.. Celem tych ćwiczeń jest więc zapobieganie tym trudnościom i ich pokonywanie.

 

Okresem przygotowawczym do rysowania i pisania jest okres tzw. bazgrot.

  • Dwulatek stawia kropki stukając ołówkiem, robi nieregularne ruchy koliste. Później pojawiają się linie poziome, a następnie pionowe. Dziecko zachęcone przez dorosłych, zmierza do narysowania konkretnego przedmiotu, lecz jego możliwości techniczne są jeszcze niewielkie.
  • Trzylatek rysuje koło, to znaczy coś w rodzaju zamkniętej linii. Następnie rysuje skrzyżowane linie poziome i pionowe.
  • Czterolatek rysuje coś w rodzaju prostokąta i kwadratu. Nie planuje rysunku, dopiero po fakcie mówi, co narysował. Natomiast to, co pragnie narysować najczęściej jest mało podobne do przedmiotu.
  • Sześciolatek umie rysować już na określony temat, stara się odwzorować litery drukowane i pisane.

 

Poniżej przedstawione są przykłady ćwiczeń, które mają na celu usprawnianie grafomotoryki dziecka:

 

  • Konstruowanie i budowanie z klocków, z patyczków
  • Układanie puzzli
  • Nawlekanie koralików
  • Gra w bierki, pchełki,
  • Wydzieranie z papieru
  • Wycinanie nożyczkami
  • Lepienie z plasteliny, modeliny, ciasto liny, gliny, masy solnej, śniegu, mokrego piasku
  • Malowanie farbami na powierzchniach o różnej wielkości – palcami i pędzlem
  • Kalkowanie rysunków
  • Rysowanie kredkami, ołówkiem, kredą
  • Rysowanie patykiem na piasku, na dużym papierze, na tablicy
  • Kolorowanie obrazków – zamalowywanie w określony sposób (kreski pionowe, poziome, okrężne)
  • Obrysowywanie przedmiotów (własnej dłoni, stopy)
  • Odwzorowywanie rysunków – przerysowywanie przedmiotów zgodnie ze schematem lub wzorem
  • Rysowanie po śladach – śladem rysunków może być szkic w postacie ponumerowanych kropek albo drobne kreski tworzące kontur rysunku
  • Rysowanie szlaczków
  • Zagadki ruchowe np. naśladowanie ptaków, samolotów, czynności i ich odgadywanie
  • Robienie kul z makulatury
  • Nawijanie włóczki, sznurka na kłębek
  • Wyciskanie gąbki w ciepłej wodzie
  • Labirynty
  • Leniwa ósemka Dennisona, dziecko rysuje po śladzie wolnym, płynnym ruchem ósemkę. Czynności powtarza 5 – 7 razy każda ręka (najpierw wiodącą). Na końcu rysuje „ósemkę” dwoma rękami równocześnie

 

Opracowanie: Magdalena Klimczak