Program wychowania przedszkolnego zakłada prowadzenie działań zmierzających do prawidłowego rozwoju mowy, a także niwelowania ewentualnych zaburzeń mowy.

Ćwiczenia rozwijające motorykę narządów artykulacyjnych powinny być wykonywane nie tylko przy korekcji zaburzeń mowy, ale także przy poprawianiu wyrazistości i płynności  mowy. Dla dzieci 3 –letnich przewiduje się odpowiednie zabawy ćwiczące narządy mowy, a w starszych grupach ćwiczenia przygotowujące do nauki czytania i pisania. Ćwiczenia powinny być wykorzystywane nie tylko przez nauczycieli, lecz także przez rodziców

w domu, zwłaszcza z dziećmi, które są w trakcie rozwoju mowy lub ich mowa odbiega od normy. Wskazane jest, aby ćwiczenia prowadzić przed lustrem, wtedy dziecko może obserwować wzór prawidłowego ułożenia narządów artykulacyjnych.

Poniżej przedstawione są przykłady zabaw i ćwiczeń artykulacyjnych, które mają na celu stymulowanie i wspomaganie prawidłowego rozwoju mowy dziecka  w wieku przedszkolnym:

1.   Ćwiczenie warg

  • szerokie otwieranie i zamykanie buzi – zabawa „ziewający hipopotam
  • nadymanie policzków – zabawa w nadmuchiwanie baloników
  • wyraźne wymawianie samogłosek: aaa (zabawa w usypianie lalki), uuu (zabawa w lecący samolot), eee (zabawa w naśladowanie płaczu dziecka), e-o (naśladowanie samochodu policyjnego), i-u (naśladowanie karetki pogotowia), e-u (naśladowanie straży pożarnej).
  • motorek – parskanie wargami, naśladowanie odgłosu motoru, traktora.
  • kotki – dziecko robi pyszczek (wargi do przodu) i przesuwa nim w prawą i w lewą stronę. Kotek ma wąsy i nimi porusza (między wargami dziecko trzyma słomkę). Kot ziewa, oblizuje się itp.

 2.   Ćwiczenie języka

  • wysuwanie języka na brodę – zabawa „zmęczony pies”
  • oblizywanie językiem warg (usta szeroko otwarte, można je obsmarować miodem lub kremem czekoladowym) – zabawa „głodny miś Puchatek”
  • wysuwanie języka do przodu i cofanie w głąb jamy ustnej – zabawa „myszka wychodzi z norki i chowa się”
  • klaskanie językiem – zabawa w naśladowanie chodu konia
  • żabka – dziecko z talerzyka zbiera płatki kukurydziane za pomocą czubka języka, stara się wyciągnąć długi język, jak u żaby.
  • język masażysta – czubek języka masuje delikatnie podniebienie, dziąsła na górze i dole, wargi, policzki od środka, próbuje rysować kreseczki, kółeczka.

 3.   Ćwiczenia oddechowe

  • wdech przez nos, wydech ustami
  • dmuchanie na kolorowe kartki papieru trzymane przed ustami.
  • dmuchanie baniek mydlanych
  • zdmuchiwanie kawałków kolorowych papierków z gładkiej powierzchni np. stołu
  • dmuchanie na kolorowe przedmioty zawieszone na nitkach np. piórka, wstążeczka

 4.   Ćwiczenia dźwiękonaśladowcze

  • naśladowanie odgłosów wydawanych przez zwierzęta, pojazdy, przedmioty z bliskiego otoczenia dziecka. Do zabawy należy użyć zabawek lub ilustracji przedstawiających przedmioty, zwierzęta.
  • wierszyki dźwiękonaśladowcze – czytamy dziecku wierszyki i zachęcamy by próbowało naśladować słyszane w wierszu odgłosy

 Opracowała Paulina Zielińska